De Vijf Kleuren van Ziekte
In de TCM kijkt men (Wang Zhen) naar de subtiele verkleuring van de huid, vooral in het gezicht, om de conditie van de organen te bepalen. Elke kleur correspondeert met een van de Vijf Elementen en een Zang-orgaan.
1. Groen (Hout – Lever):
- Betekenis: Stagnatie van Qi of Bloed, Pijn, of ernstige Wind.
- Zichtbaar: Een groenige of grauwe zweem rond de mond of neus, of op de slapen.
- Klinisch: Vaak te zien bij mensen met chronische pijn, leverziekten, of heftige emotionele stagnatie (woede/frustratie). Bij kinderen kan een groene waas tussen de wenkbrauwen wijzen op verteringsproblemen of schrik.
2. Rood (Vuur – Hart):
- Betekenis: Hitte.
- Zichtbaar: Een heel rood gezicht (Volle Hitte/Hoge bloeddruk) of alleen rode blosjes op de jukbeenderen (Leegte Hitte/Menopauze).
- Klinisch: Ontstekingen, koorts, of Yin-leegte.
3. Geel (Aarde – Milt):
- Betekenis: Vocht of Deficiëntie van Milt-Qi.
- Zichtbaar: Een doffe, “verwelkte” gele kleur (Milt leegte) of een heldere oranje-gele kleur (Vocht-Hitte/Geelzucht).
- Klinisch: Spijsverteringsproblemen, bloedarmoede (sallow complexion), of lever/galblaas blokkades.
4. Wit (Metaal – Long):
- Betekenis: Koude, Deficiëntie van Qi of Bloed, of Yang-leegte.
- Zichtbaar: Een bleek, wit gezicht zonder glans (Bloed leegte) of een helder wit, opgeblazen gezicht (Yang leegte met vocht).
- Klinisch: Bloedarmoede, zwakke longen, shock, of hevige koude pijn.
5. Zwart/Donkergrijs (Water – Nier):
- Betekenis: Koude, Pijn, of Nier-uitputting.
- Zichtbaar: Donkere kringen onder de ogen (Nier-leegte), of een donkere, roetachtige waas over het hele gezicht.
- Klinisch: Chronische nierziekten, uitputting van de bijnieren, ernstige bloedstase, of extreme koude.
conclusie
De “kleur” is niet de pigmentatie van de huid, maar de “glans” of “zweem” die eronder of overheen ligt. Een gezonde kleur heeft altijd “Shen” (glans) en “Maag-Qi” (subtiele roze ondertoon). Een “dode” kleur (zoals dof krijt-wit of gedroogd bot-zwart) duidt op een slechte prognose.